Maniraptora
![]() | Bu madde, İngilizce Vikipedi'de yer alan aynı konulu maddeden Türkçeye çeviri yapılarak genişletilebilir. Başlıca çeviri yönergeleri için [genişlet] düğmesine tıklayınız.
|
Maniraptoranlar | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Altı maniraptoranın kolajı, soldan sağa: Deinonychus, Archaeopteryx, Patagonykus, Anzu, adlandırılmamış Alaska troodontid'i ve Erlikosaurus. | |||||||||||||||
Biyolojik sınıflandırma ![]() | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Alt Gruplar | |||||||||||||||
Maniraptora, kuşlara Ornithomimus velox'tan daha yakın akraba olan kuş olmayan dinozorları ve kuşları içeren bir coelurosaurian dinozor grubudur. Avialae, Deinonychosauria, Oviraptorosauria ve Therizinosauria ana alt gruplarını içerir. Ornitholestes ve Alvarezsauroidea da sıklıkla klada dahil edilir.[2] Bir sonraki en yakın kardeş grup olan Ornithomimosauria ve Maniraptora, Maniraptoriformes grubunu oluşturur. Maniraptoranların ilk fosil kayıtları Jura Dönemi'nde ortaya çıkmış olup günümüzde yaşayan kuşlar olarak hayatta kaldıkları kabul edilir.
Sınıflandırma[değiştir | kaynağı değiştir]
Maniraptora'nın dal bazlı tanımı; genellikle Deinonychosauria, Oviraptorosauria, Therizinosauria ve Avialae ana gruplarını içerir.[3] Grup içindeki kesin yerleşimler belirsiz kalsa da, Maniraptora'ya birkaç takson daha kesin olarak atanmıştır. Bu formlar arasında scansoriopterygidler, Pedopenna, Yixianosaurus ve Bradycneme (?) (bir alverazsaur olduğu ortaya çıktı) bulunur.
1993 yılında Perle ve meslektaşları, araştırmacıların Avialae üyesi olduğuna inandıkları alvarezsauridleri ve modern kuşları da içerecek şekilde klad için Metornithes adını türetti. Bu grup, 1995 yılında Luis Chiappe tarafından Mononykus'un ve modern kuşların son ortak atası ve tüm soyundan gelenler olarak tanımlanmıştır.[4]
Aşağıdaki kladogram, Andrea Cau, Tom Brougham ve Darren Naish, tarafından 2015'te yapılan bir filogenetik çalışmanın sonuçlarına göre oluşturulmuştur.[5]
Maniraptora |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Gauthier, Jacques ve diğerleri. (1988). "Amniote Phylogeny And The Importance Of Fossil" (PDF).
- ^ Turner, Alan H.; Pol, Diego; Clarke, Julia A.; Erickson, Gregory M.; Norell, Mark A. (7 Eylül 2007). "A Basal Dromaeosaurid and Size Evolution Preceding Avian Flight". Science. 317 (5843): 1378-1381. doi:10.1126/science.1144066. 19 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021.
- ^ Zanno, Lindsay E.; Gillette, David D.; Albright, L. Barry; Titus, Alan L. (7 Ekim 2009). "A new North American therizinosaurid and the role of herbivory in 'predatory' dinosaur evolution". Proceedings of the Royal Society B: Biological Sciences. 276 (1672): 3505-3511. doi:10.1098/rspb.2009.1029. PMC 2817200 $2. PMID 19605396. 3 Ekim 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mart 2021.
- ^ Chiappe, Luis M. (Kasım 1995). "The first 85 million years of avian evolution". Nature (İngilizce). 378 (6555): 349-355. doi:10.1038/378349a0. ISSN 1476-4687. 14 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Aralık 2021.
- ^ Cau, Andrea; Brougham, Tom; Naish, Darren (2015). "The phylogenetic affinities of the bizarre Late Cretaceous Romanian theropod Balaur bondoc(Dinosauria, Maniraptora): Dromaeosaurid or flightless bird?". PeerJ. 3: e1032. doi:10.7717/peerj.1032. PMC 4476167 $2. PMID 26157616.
Dış Bağlantılar[değiştir | kaynağı değiştir]
Vikitür'de Maniraptora ile ilgili ayrıntılı taksonomik bilgiler bulunur.
Wikimedia Commons'ta Maniraptora ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur
- "Scientists find a new dinosaur with well preserved, bird-like wings — but not for flight". Washington Post (İngilizce). ISSN 0190-8286. 13 Kasım 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ağustos 2021.
![]() | Teropod ile ilgili bu madde taslak seviyesindedir. Madde içeriğini genişleterek Vikipedi'ye katkı sağlayabilirsiniz. |